Ben Kanada doğumluyum, annem Türkiye doğumlu. Annemin annesi (anneannem - sağ) K. Makedonya 1943 doğumlu, ve K. Makedonya doğum belgesinde vatandaşlık göstermiyor ve vatandaşlık numarası yok, ama vatandaşlıktan çıktığı yazmıyor. Kendisi Arnavut etnik olarak. Annemin babası (dedem - ölü) 1935 doğumlu, ve onun da K. Makedonya doğum belgesinde vatandaşlığı veya vatandaşlık numarası yok, ama vatandaşlıktan çıktığı yazıyor. Kendisi Torbeş yani Makedon. İkisi de tanışmadan önce Türkiye’ye göç etmişler, ama aralarındaki tek fark etnik kökenleri ve dedemin reşit olarak gelmiş olması (anneannem çocuk olarak, babasıyla beraber geldi).
Biz şu an annem (anneannemin ve dedemin K. Makedonya doğumlu olmalarından) ve anneannem (toprakta doğmuş olma hakkından) için K. Makedonya vatandaşlık işlemini yapıyoruz, ama anneannemin doğum senesi ve dedemin etnik kökeninden dolayı aklıma soru işareti kaldı. Onun üzerine anneannemin K. Makedonya doğum belgesinde vatandaşlıktan çıktığı hiç göstermediği için ve Bulgaristan’ın İkinci Dünya Savaşı’nda Kuzey Makedonya işgali sırasında 1942 de başlayarak ülkedeye yaşayan herkese vatandaşlık verdiği için anneannemin aslında Bulgaristan vatandaşı olabileceğine mantıktan gelen bir inancım başladı (etnik olarak Arnavut olsa da). Bunun üzerinde, dedemin Torbeş (Makedon) olduğu için o taraftan da bir vatandaşlık potansiyeli olduğunu düşünüyorum.
Anneannemin, annemin, ve benim elimde iki potansiyel vatandaşlık yolu olabileceğine dair bir anlayışım var. Anneannemin doğuştan vatandaş olmuş olmasından bir yol, ve etnik kökenden, dedemin Torbeş (Makedon) olmasından. Tabii ki bu kompleks bir durum, ama K. Makedonya vatandaşlık işlemlerini verdikten sonra bu işe başlamak istiyorum ve sizin görüşlerinizi almak istedim.
- Anneannemin Bulgaristan vatandaşlığı doğuştan var mı?
- Yoksa, anneannemin doğum tarihi ve doğum yerinden dolayı Bulgaristan vatandaşlığı hakkı var mı?
- Eğer vatandaşlığı veya vatandaşlık hakkı var ise, Bulgaristan’dan nasıl bunu gösteren bir dokuman alabileceğim?
- Dedemin Bulgaristan vatandaşlığı hakkı var mı?
Anneannemin durumu dedeminkine göre kolay çünkü doğum yoluyla. Ama dedemin vatandaşlık sorusu biraz karmaşık. Genellikle Kuzey Makedonya’nın Makedonlarına Bulgaristan kolayca vatandaşlık veriyor, ama etnik köken üzerinden başvurabileceğimiz için Bulgar olduklarına dair bir yazı istiyor Bulgaristan hükûmeti (kilise rekoru, baptism sertifikası, Osmanlı millet sistemi altında vergi rekoru, başvuran şahısın veya cetinin Bulgar olduğunu yazan veya gösteren bir dosya). Sorun şu ki, dedem Makedon (Bulgaristan’ın gözünde Makedonya Bulgarı) olmuş olsa da, Müslüman azınlıktan olduğu için ailesindeki hiç bir kişinin kilise rekoru olmaz. Osmanlı dokumanları incelenirse de Müslüman yazar çünkü millet sistemi din üzerinden işlemiş olduğu için Osmanlı rekorlarında da Müslüman gösterir.
Uzun bir yazı oldu ama umarım durumumuzu anlatabilmişimdir. Cevaplarınız için şimdiden müteşekkirim. Açıkçası bence bundan bir şey çıkacağından düşünüyorum ama yine de herkesin görüşlerini almak iyi olur diye düşündüm.
