Makedonya Anayasa Mahkemesi Eski Başkanı ve Makedonya Türkleri Hak ve Demokrasi Hareketi – Avrupa Cephesi Milletvekili Salih Murat Bey, 14 Mayıs Perşembe günü Politik Sistem Komisyonu’nda, Makedonya Ombudsmanının 2025 yılı çalışma raporunun görüşüldüğü oturumda söz aldı ve tüm detayları aşağıda paylaşıyorum. En can alıcı ve dikkat çekici madde 4. madde. Bu madde tüm forum üyelerini ve soy bağından dolayı vatandaşlık başvurusunda bulunan insanları ilgilendiriyor.
Konuşmamda öncelikle Ombudsman kurumunun insan hakları mimarisi açısından taşıdığı stratejik önemi vurguladım. İzleme ve denetim işleviyle yürütme organları üzerinde bağımsız bir denge ve denetleme mekanizması görevi gören bu kurumun, gerçek anlamda işlevsel, bağımsız ve başarılı bir yapıya kavuşması için mücadele ettiğimi bir kez daha açıkça ifade ettim. Raporun olumlu yönlerini teslim etmekle birlikte, ciddi eksikliklerini de kamuoyuyla paylaştım.
Raporun en çarpıcı boşluğu, toplulukların kolektif hakları konusundaki bölümün tamamen yokluğudur. Makedonya’da toplumsal hakları fiilen çiğnenen Türk topluluğuna raporun tek bir satır ayırmamış olması, belgenin nesnel ve kapsayıcı niteliğini doğrudan zedelemektedir. Bu durum yalnızca bir teknik eksiklik değil; görünmez kılınmış bir toplumun bir kez daha görmezden gelinmesidir.
Bu oturumda, ayrı bir başlık altında ele alınmasını talep ettiğim dört kritik meseleyi kamuoyunun gündemine taşıdım:
- Türkçenin yerel düzeyde kullanılmaması – Resmi dil haklarına ilişkin başvurularımız hâlâ karşılıksız kalmaktadır.
- Liselerdeki kadro eksikliği – Başta Radoviş Kosta Şuşunov Lisesi olmak üzere Türk öğrencilerin eğitim gördüğü okullarda yaşanan öğretmen açığı acil bir sorun olmayı sürdürmektedir.
- İçme suyu sorunu ve ayrımcılık – Türklerin yoğun biçimde yaşadığı yerleşim birimlerinde içme suyuna erişimdeki eşitsizlik, sistematik bir ayrımcılığa işaret etmektedir.
4. Türkiye’den göç yoluyla yapılan vatandaşlık başvuruları. Bu başvuruların raporda neredeyse hiç yer bulmaması, konunun kasıtlı olarak göz ardı edildiği izlenimini doğurmaktadır.
